Bolesław Chrobry – ciekawy portret wielkiego władcy
Dodane przez admin dnia Maj 22 2015 09:00:00
W Miejskim Ośrodku Kultury został wczoraj zainaugurowany cykl otwartych wykładów organizowanych przez Instytut Kultury Europejskiej UAM w Gnieźnie . Prelekcję pod tytułem „Bolesław I Chrobry – portret wielkiego władcy” wygłosił dr hab. Leszek Wetesko. W swoim wystąpieniu prelegent skupił się na przedstawieniu sylwetki pierwszego króla Polski w świetle najnowszych badań historycznych. Najciekawsze okazało się być przedstawienie mniej znanych ciekawostek i anegdot z życia władcy.
Treść rozszerzona
Dr hab. Leszek Wetesko to historyk, muzealnik i badacz najnowszych źródeł historycznych. Głównym obszarem jego zainteresowań badawczych jest okres średniowiecza. W zakresie tym szczególne miejsce zajmuje historia dynastii Piastów i początków państwa Polskiego
Już sama zapowiedź Dariusza Pilaka, dyrektora MOK, zaciekawiła słuchaczy co do osoby wykładowcy i spowodowała wzrost oczekiwań co do ciekawości odczytu: – Prywatnie mogę powiedzieć, że jest to osoba dociekliwa, wstrzemięźliwa, niebojąca się okazywać tez, które czasami nie są popularne w środowisku naukowym. Cenię go za wnikliwość w badaniach na bazie których możemy posługiwać się w argumentacji co do stołeczności Gniezna oraz całego dziedzictwa Polski powstałego właśnie w naszym mieście. Rocznica koronacji jest dla nas bardzo ważna, ma ona ogólnopolski charakter, dlatego też musimy wyjść poza granice naszej małej ojczyzny. Na naszych barkach spoczywa odpowiedzialność przygotowań eventów, które przyciągną uwagę całej Polski.

Na samym wstępie autor podkreślił szczególny charakter prelekcji. – O tym, że Bolesław Chrobry był wielkim władca zna każdy Polak z historii. Będziemy się dziś zastanawiać co na to wskazuje. Nie będzie to opowieść jak my to sobie wyobrażamy, lecz co na ten temat przekazują nam źródła z epoki. Postaram się jednak skupić na faktach, anegdotach i ciekawostkach, które nie znajdziemy w podręcznikach historii – mówi L. Wetesko.

Początek wykładu L. Wetesko poświecił na przedstawieniu pochodzenia, cech charakteru i sylwetki samego władcy. Choć w tamtych czasach kulturze europejskiej nie była znana sztuka sporządzenia portretu to jak twierdzi autor, kronikarze ruscy piszą, że Bolesław Chrobry był bardzo gruby i miał problemy z wchodzeniem na konia. – Był to oczywiście przekaz złośliwy. Ta teoria sprawdza się też z perspektywy współczesnych realiów, gdy jesteśmy bombardowani szczupłymi osobami, a otyłość jest powszechnie nietolerowana. Natomiast w okresie średniowiecza to, że ktoś miał solidną wagę, świadczyło o jego zamożności, arystokracji i dostojności. Czyli można te informacje odczytywać w dwojaki sposób - wyjaśnia.

Następnie prelegent przedstawił charakter bohatera wykładu określany głównie na podstawie tekstów źródłowych sporządzonych przez niemieckiego kronikarza Thietmara, który choć od zawsze był wrogo nastawiono do naszego króla, musiał przyznać, że był on odważny, dzielny i nieustraszony w swoich poczynaniach. O czym tez świadczy nadanie mu przydomka „Chrobry”. Ciekawostka tej części wykładu był określenie Bolesława Chrobrego cholerykiem. - Informacja ta pojawia się w kontekście takim, że władca wybuchał bardzo często gniewem na poddanych. Często kończyło się to skazaniem ich na śmierć. Po rozmowach jednak ze swoja żoną – wówczas Emnildą, która zasługuję na szczególna uwagę, ponieważ potrafiła sobie poradzić z tak władczym charakterem swojego męża, często zmieniał zdanie. Ostatecznie stosunki z arystokracją zostawały naprawione podczas specjalnie zorganizowanych z tej okazji hucznych uczt – tak opisuje realia dworskie L. Wetesko. W trakcie wykładu można było dowiedzieć się wiele ciekawych scen z życia małżeńskiego władcy, zwyczajów dworskich oraz o charakterze prawno- cywilnym zawierania małżeństw w tamtych czasach.

L. Wetesko dużą część wykładu poświęcił polityce zagranicznej tego władcy. Jak zaznaczył, Bolesław Chrobry w tym zakresie wykazał się ogromnym potencjałem. Król niemiecki z dynastii saskiej Otton I zdobył koronę cesarską i był najpotężniejszym władcą Europy Zachodniej. Polska graniczyła więc z najpotężniejszym państwem Europy. Bolesław Chrobry doskonale potrafił wykorzystać ten fakt. Doprowadził on do tego, że do pewnego momentu państwo polskie było sojusznikiem Niemiec, a nie wrogiem. Tak było za Ottona - na początku panowania Bolesława Chrobrego. Polska była wtedy naturalnym sojusznikiem Niemiec. Sytuacja się zmieniła po śmierci Ottona III, jego następca Henryk II nie chciał przyznać Bolesławowi Chrobremu tak wybitnego miejsca, jak to zrobił jego poprzednik. To stało się prawdopodobnie powodem wybuchu wojny, która trwała z małymi przerwami przez 16 lat. Ale jak zaznacza prelegent: – Była to wojna prowadzone tylko za sprawą Henryka II. Nie mógł on znieść faktu, iż słowiański władca zasłużył na tak wielkie zaszczyty ze strony cesarza Ottona i że nadal ma on tak silne poparcie ze strony arystokratów saskich. Widzimy go jako wielkiego gracza politycznego, który potrafi się przeciwstawić najpotężniejszemu władcy Europy łacińskiej, który odnosi w tej kwestii pewien sukces.

Prelegent przeszedł następnie do omawiania kwestii religii i organizacji kościoła w Polsce. Zaznaczył, iż Chrobry był opiekunem i organizatorem misji chrystianizacyjnych. Był głowom Kościoła Polskiego i ustanowił jego prawa: - Bolesław Chrobry stał na straży przestrzegania prawa kościelnego, surowo karał za łamanie tego prawa.

Przypomniał, że dwa lata po przyjęciu chrztu Polska otrzymała własnego biskupa (był nim Jordan), który w dodatku nie został włączony do żadnej prowincji kościelnej, nie podlegał żadnemu arcybiskupowi. To był wielki sukces Mieszka I, gdyż był to zaczątek niezależnej organizacji kościelnej w Polsce. Natomiast już za panowania Bolesława Chrobrego na zjeździe gnieźnieńskim w 1000 roku utworzono arcybiskupstwo w Gnieźnie. Ogromną w tym rolę odegrała męczeńska śmierć św. Wojciecha. L. Wetesko w tym miejscu podkreślił niezmiernie znaczącą pozycję naszego miasta z ówczesnego okresu. – To jest miasto, gdzie leżą początki naszego państwa trzeba pamiętać o tym, zawsze podkreślać i wpajać młodym pokoleniom - podkreśla.

Na zakończenie potwierdził on tezę postawiona na początku wykładu: – „Bolesław Chrobry wielką władcą był”. To on stworzył Polskę w aspekcie ideowym. Uregulował kwestie prawno-społeczne polityczne i kościelne. To powód chwały tego władcy.

Po koniec spotkania narodziła się żywa dyskusja. Padły liczne pytania, na które z ochota odpowiedział autor.

Choć sala nie byłq wypełniona słuchaczami, to widać było ogólne zaciekawienie widowni. – Wiadomości, które tu dziś usłyszeliśmy są w naszym środowisku znane, z tym że dr L. Wetesko ujął to inaczej. Podał więcej szczegółów z samego życia Bolesława Chrobrego, co oczywiście nadało całemu temu wydarzeniu inny charakter – lekki, czytelny i ciekawy – mówi Włodzimierz Karaczun, przewodnik turystyczny z wieloletnim doświadczeniem. – Wykłady L. Wetesko są bardzo źródłowe, trudne do podważania, ale co mnie zawsze interesuje i zachwyca w nich, to sposób podania tychże faktów z historii. Potrafi on wydobyć z nich to co najciekawsze dla zwykłego słuchacza, przyciągnąć jego uwagę, chociażby samym humorem – dodaje Halina Sajewska, emerytka z Uniwersytetu Trzeciego Wieku.

Sona Ishkhanyan