O mordowaniu pacjentów Dziekanki, czyli „życie niewarte jest przeżycia”
Dodane przez admin dnia Maj 13 2014 18:00:00
„Ideowe, prawne i ekonomiczne aspekty Akcji T4 w Kraju Warty” - taki tytuł nosi konferencja naukowa, która dzisiaj rozpoczęła się w Instytucie Kultury Europejskiej UAM w Gnieźnie. Dotyczy ona Akcji o której wielu Czytelników mogło się dowiedzieć z naszych publikacji związanych z poszukiwaniami miejsc pogrzebania przez Niemców z czasie II wojny światowej pacjentów szpitala Dziekanka. Poszukiwania te – prowadzone przez Karola Soberskiego – opisujemy w naszym portalu od kilku lat. Zainaugurowana dzisiaj, dwudniowa konferencja ma dać nowe spojrzenie na ten temat. Rozpoczęła się od bardzo ciekawej wystawy dokumentów związanych z mordowaniem pacjentów szpitali psychiatrycznych.
Treść rozszerzona
Konferencja odbywa się w ramach projektu popularnonaukowego pt. „Ideowe, prawne i ekonomiczne aspekty Akcji T4 w Kraju Warty” realizowanego przez Instytut Kultury Europejskiej UAM w Gnieźnie, Zakład Kultury Współczesnej i Multimediów. - Projekt przewiduje usystematyzowanie wiedzy na temat Akcji T-4 (tj. Tiergarten 4 – skrót od nazwy siedziby centrali) przeprowadzanej przez nazistów na terenie Kraju Warty, w tym w Gnieźnie (Gauheilansalt Tiegenhof w Gnieźnie), podczas II wojny światowej. Akcja ta zakładała eksterminację chorych psychicznie, uważanych przez okupanta za „zbędny ciężar”, „bezproduktywnych zjadaczy chleba” czy „błędy natury”, których „życie niewarte jest przeżycia”. Szacuje się, że w wyniku realizacji programu śmierć poniosło 70 273 osób – czytamy na stronie internetowej projektu.

Wystawa „Ideowe, prawne i ekonomiczne aspekty Akcji T4 w Kraju Warty”
Pierwszym punktem konferencji było otwarcie wystawy poruszającej tematykę Akcji T4, która miała na celu zabijanie osób, które w myśl nazistowskiej ideologii były balastem dla społeczeństwa. Nie bez przyczyny otwarcia dokonano w Gnieźnie. Jedne z takich mordów dokonywano na pacjentach szpitala „Dziekanka”.

Akcja T4 miała w swoim zamyślę zabicie wszystkich tych osób, które w myśl faszystowskiej ideologii mogłyby „zanieczyszczać” rasę. Chodziło tu przede wszystkim o osoby chore psychicznie. - Sama Akcja T4 była formą zagłady stosowaną w III Rzeszy przez nazistów. Była ona przeprowadzana w sześciu ośrodkach w Niemczech dodatkowo również w Polsce w tym również na terenie „Dziekanki”. Polegała ona na uśmiercaniu ludzi, którzy byli nieprzydatni społecznej i wpisywali się w teorię higieny rasowej – mówi Adrianna Jackowiak z Instytutu Kultury Europejskiej w Gnieźnie.

Dzisiejsza wystawa pokazuje, jaki przebieg miał cały proceder. - Na wystawie zgromadzono różnorodne materiały, które ukazują sposób wykonywania akcji T4 na terenie Niemiec i Polski. Można zobaczyć krótki rys historyczny, dokumenty, archiwalne zdjęcia, dane statystyczne, które ukazują w jaki sposób obchodzono się z chorymi psychicznie pod rządami nazistów – wymienia Grażyna Gajewska z IKE.

Wystawa jest jedynie częścią projektu, jaki jest realizowany przez Zakład Kultury Współczesnej i Multimediów. - Jego celem jest spojrzenie na to nie od strony faktograficznej, ale kulturoznawczej. Chcemy znaleźć odpowiedź na pytanie, jak było możliwe by w cywilizowanym europejskim kraju legalnie zabijano ludzi, których normalnie otacza się troską – wyjaśnia G. Gajewska.

Trzy filmy
Po zakończonej uroczystości otwarcia odbyła się projekcja trzech filmów dokumentalnych, poruszających tematykę Akcji T4. Jednym z pokazanych filmów był obraz zrealizowany przez naszą redakcję w ramach cyklu programów „Skarby i tajemnice Pojezierza Gnieźnieńskiego”.

- Film pt. „Zapomniana zbrodnia hitlerowska. Wspomnienia pielęgniarki” to opowieść pielęgniarki Zofii Niewiadomskiej, która pracowała w szpitalu Dziekanka w Gnieźnie w 1939 roku, w momencie, gdy wkroczyli tam Niemcy. Z. Niewiadomska była naocznym świadkiem pierwszych transportów śmierci pacjentów ze szpitala i opowiada szczegółowo, jak wyglądały te wywózki. Jej wspomnienia to wzruszająca historia wydarzeń odbywających się od listopada 1939 roku do stycznia 1940 roku - powiedział we wstępie do filmu jego autor Karol Soberski.

Film został zrealizowany przez Karol Soberskiego, redaktora naczelnego informacjilokalnych.pl i piastowskiejkorony.pl, i zawiera niepublikowane dotychczas materiały archiwalne. Muzykę do filmu skomponował Maciej Braciszewski.

To jednak nie wszystko. - Jutro od rana czeka nas konferencja z udziałem polskich i niemieckich gości. Będzie ona dotyczyć tego co działo się na terenie polski i w Europie Zachodniej – tłumaczy G. Gajewska.

(mf/as)

Na ten temat:
Hitlerowskie zbrodnie. Szpital Dziekanka 1939 - 1945
„Niezapomniana lekcja historii”