Bitwa pod Zdziechową - historia godna przypomnienia
Dodane przez admin dnia Grudzień 31 2012 08:00:00
Obchodzimy właśnie 94. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego i z tej okazji koniecznie trzeba się pochylić się nad wydarzeniem mało znanym z tego okresu. Są bowiem jeszcze powstańcze wydarzenia, nierozpowszechnione w informacyjnym obiegu, a które dla losów samego powstania okazały się być niezmiernie istotne i mogą być powodem do dumy dla mieszkańców pewnej niewielkiej wsi nieopodal Gniezna. Wydarzenia, które rozegrały się dokładnie 94 lata temu.
Treść rozszerzona
29 grudnia 1918 roku po południu, rozbrojeni przez gnieźnian żołnierze pruscy wyjechali na zachód. Nic nie zwiastowało nadciągającego niebezpieczeństwa - Gniezno było wolne. Ale gdy gnieźnianie radowali się wolnością, doszły wieści, że wieczorem do Zdziechowy (wsi położonej 5 km na północ od Gniezna), przybył pociąg z Bydgoszczy, w którym znajdowali się Niemcy, zagrażający bezpośrednio miastu.

Uformowano oddziały powstańcze - w sumie około 400 ludzi, którzy ruszyli w stronę Zdziechowy. Doszło do bitwy, która rozegrała się z 30 na 31 grudnia 1918 r. Co ciekawe, była to pierwsza powstańcza bitwa, której przebieg miał miejsce na otwartym polu. Potyczka z niemieckim grenschutzem zakończyła się zwycięstwem, które ocaliło Gniezno a zdobyta broń ocaliła powstańczy arsenał. Nowy Rok 1919 oznaczał dla Pierwszej Stolicy upragnioną wolność.

Okazało się więc, że bitwa w pozornie nic nie znaczącej wsi, miała znaczenie strategiczne dla rozwoju działań w tym obszarze Wielkopolski. Zapewne jednak, znajdą się tacy, którzy stwierdzą, że powstanie bez zwycięstwa pod Zdziechową i tak by się powiodło. Być może, ale walki trwałyby dłużej a to oznaczałoby większe straty. Są to jednak gdybania a fakty historyczne mówią same za siebie.

Miejscowy Zespół Szkolno – Gimnazjalny, który nosi imię Powstańców Wielkopolskich, w przeszłości miał okazję gościć bohaterów tamtych dni, ostatnim z nich był por. Maksymilian Zamiar. Spotkania były okazją do wspomnień, do przypomnienia sobie chwały tamtych dni.

W centrum wsi, przy głównej drodze, znajduje się pomnik z tablicą upamiętniającą bohaterstwo powstańców spod Zdziechowy. Na tablicy można odnaleźć napis „Polegli za Wolność i Ojczyznę” a poniżej nazwiska poległych powstańców – Wincentego Garstkę, Marcina Cieślewicza i Jana Ciesielskiego.

Uczniowie położonej nieopodal szkoły pielęgnują to miejsce, składają kwiaty oraz znicze a w rocznicę bitwy, co roku, mieszkańcy wsi spotykają się w tym miejscu, aby oddać hołd poległym za wolność i niepodleglość.

Na koniec przytoczmy fragment hymnu szkolnego ZSG w Zdziechowie:
„O cześć powstańcom wielkopolskim
Którzy w zwycięski poszli bój
Za wolność, szczęście, honor i prawo,
Wdzięczny uczniowski śpiewa chór”
.

Warto podkreślić, że już w przyszłym roku - jak zapowiada Robert Gaweł, prezes gnieźnieńskiego koła Towarzystwa Przyjaciół Powstania Wielkopolskiego - w 95. rocznicę wybuchu Powstania Wielkopolskiego odbędzie się inscenizacja bitwy pod Zdziechową.

Paweł Brzeźniak