Karol Ferdynand Ney
Dodane przez admin dnia Luty 17 2012 22:30:00
Przez większość zawodowego życia związany z Grodem Lecha. Był pedagogiem, publicystą i historykiem. Obecnie trochę zapomniany, należy do najwybitniejszych postaci Gniezna I połowy XIX wieku.
Treść rozszerzona
Urodził się 9 lutego 1809 roku w Toruniu. Jego ojciec – Franciszek, zniemczony Czech, posługiwał jako zakrystianin przy kościele św. Jana. Pomimo, że Karol został wychowany w duchu niemieckim, uważał się za Polaka. W 1828 roku ukończył naukę w toruńskim gimnazjum i uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie, do 1831 roku, studiował filologię na uniwersytecie berlińskim.

Po odbyciu rocznej praktyki nauczycielskiej, w rodzinnym mieście, został rektorem szkoły katolickiej św. Jana w Gnieźnie (spadkobiercą tej placówki jest obecne Gimnazjum nr 1 im. Zjazdu Gnieźnieńskiego). W jego karierze naukowej duże znaczenie miał rok 1838. W Getyndze uzyskał wówczas tytuł doktora za pracę o azylu w starożytności. Ney pracował w „pierwszej stolicy” do 1847 roku, po czym przeniósł się do gimnazjum w Trzemesznie.

Za udział w powstaniu narodowowyzwoleńczym w 1848 roku został aresztowany i zwolniony z pracy. Pozbawiono go wtedy prawa do nauczania. Wraz z rodziną znalazł się w bardzo trudnej sytuacji finansowej. W 1849 roku zamieszkał w Poznaniu. Na krótko przed śmiercią Tytus Działyński zaoferował mu posadę w Bibliotece Kórnickiej. Zmarł 13 czerwca 1850 roku. Chorował na tyfus.

Karol Ney wiele publikował. Pisał wiersze po polsku i niemiecku. Współpracował z wybitnym polskim historykiem Joachimem Lelewelem. Wydał niektóre z jego znakomitych prac, przełożywszy je uprzednio na język niemiecki. Prowadził również badania archeologiczne. W Gnieźnie, wraz z hrabią Edwardem Raczyńskim, próbował odszukać legendarne posągi bogów słowiańskich. Napisał wiele artykułów o zabytkach, między innymi Gniezna i Torunia. Niektóre z jego prac zostały opatrzone szkicami samego autora. Ney był znakomitym rysownikiem. W czasie, gdy mieszkał w „grodzie Lecha” wydał, zasługującą na uwagę, pracę pt. „Żywot błogosławionej Jolanty i kronika klasztoru św. Klary w Gnieźnie”. Pedagog opracował również kilka podręczników szkolnych. Pełnił funkcję redaktora miesięcznika „Kościół i Szkoła”. Zajmował się także botaniką. W 1830 roku opublikował książkę „Kwiaty czyli wykład znaczeń blisko tysiąca roślin krajowych i zagranicznych w języku polskim, łacińskim i niemieckim”.

Michał Muraszko

Ilustracje: Karol Ney, Żywot błogosławionej Jolanty i kronika klasztoru św. Klary w Gnieźnie, Leszno 1843.