Co kryją tajemnicze fundamenty w Sławnie? Czy był tam klasztor?
Dodane przez admin dnia Styczeń 17 2012 18:00:00
Miejscowość Sławno w gminie Kiszkowo ciągle jest miejscem wielu niezbadanych tajemnic. W ostatnim okresie – dzięki informacjom zebranym przez pracowników Urzędu Gminy w Kiszkowie – pojawiła się kolejna, zgoła sensacyjna informacja: w Sławnie być może stał zespół klasztorny! Oczami wyobraźni widzimy zespół klasztorny w skład którego wchodził kościół z zabudowaniami gospodarczymi, parkiem, kuźnią, browarem, gorzelnią, młynem i cegielnią... Z uzyskanych informacji wynika, że miał się on znajdować na wzniesieniu, gdzie jest obecnie boisko piłkarskie.
Treść rozszerzona
- Z informacji uzyskanych od mieszkańców Sławna, m.in. od byłego sołtysa Sławna i od sołtysa Imiołek, który też pochodzi ze Sławna, wynika że na terenie dzisiejszego boiska i w jego okolicach znajdował się kiedyś klasztor. Ponoć do dzisiaj znajdują się tam jakieś fundamenty – mówi Bartosz Krąkowski z Urzędu Gminy w Kiszkowie. - Jak twierdzą, informacje te pochodzą z przekazów ustnych. Niestety na razie nie udało się ustalić w którym wieku miałby ten klasztor tam stać – dodaje.

Jak podkreśla B. Krąkowski i Anna Frąckowiak (także z Urzędu Gminy w Kiszkowie) nigdzie na ten temat nie ma żadnych wzmianek w dostępnych źrodłach pisanych, a informacja ta jest przekazywana utnie z pokolenia na pokolenie. - Według naszych informacji pozyskanych od wspomnianych sołtysów na terenie gdzie leży dzisiaj boisko znajdowane są jakieś fundamenty, cegły, ślady wielkiej budowli – podkreśla B. Krąkowski.

- Mamy spisaną historię Sławna i nigdzie nie ma żadnej wzmianki o mającym się tam znajdować klasztorze – dodaje A. Frąckowia. - Pierwsza wzmianka o Sławnie pochodzi z 1219 roku i należało ono zawsze do arcybiskupstwa gnieźnieńskiego. Teren gdzie teraz jest boisko to dawne probostwo – zaznacza.

Idealne miejsce na... klasztor
Jak wskazują nasi rozmówcy klasztor w Sławnie jeśli faktycznie był – o czym mają świadczyć tajemnicze fundamenty w okolicach boiska – to znajdował się tam w okresie wczesnego średniowiecza.

- Gdy przyjrzymy się miejscu gdzie miał się znajdować klasztor to ukształtowamnie terenu idealnie pasuje do tego typu budowli – wyjaśnia B. Krąkowski. - Jeśli wyciągnie się drogę wojewódzką, która jest sztucznym tworem, i spojrzy się na cały teren to widzimy wysoką skarpę biegnącą do jeziora i otoczoną bagienkami – dodaje.

Czy faktycznie w Sławnie stał kiedyś klasztor? Na to pytanie mogą odpowiedzieć badania archeologiczne i kwerenda w archiwach.

Trochę historii Sławna...
Pierwsza wzmianka dotycząca Sławna pochodzi z 1219 roku. Przed tym rokiem stanowiło ono własność arcybiskupa gnieźnieńskiego Henryka Kietlicza. Zajął je jednak książę wielkopolski Władysław Laskonogi, jako własność prywatną. Wieś przywrócona została arcybiskupstwu dopiero 1 kwietnia 1235 roku, przez księcia Władysława Odonica, który wyparł z Wielkopolski swojego poprzednika. Z zapisków wynika, że już w 1252 roku w Sławnie istniał kościół. Świadczy o tym odbyty termin elektora poznańskiego Piotra, który miał zostać biskupem i termin mógł odbyć się tylko w miejscowości, w której był kościół.

Niecałe sto lat później, bo w 1331 roku Sławno, tak jak okoliczne grody, zostało spalone przez wycofujące się z Wielkopolski wojska krzyżackie. W 1348 erygowano – (ufundowano) kościół świętego Mikołaja biskupa Mireńskiego. Pod koniec XIII wieku Sławno było ważnym ośrodkiem handlowym i gospodarczym leżącym na terenie Ostrowa Lednickego.

Król Kazimierz Wielki przywilejem z 1357 roku, potwierdził przynależność tej posiadłości do arcybiskupstwa gnieźnieńskiego, w którego posiadaniu było ono jeszcze przez kilka wieków. W roku 1365 wieś lokował na prawie magdeburskim arcybiskup Skotnicki. Było tam wówczas 10 łanów osiadłych, 11 półłanków i 3 zagrodnicze.

Po 1520 arcybiskupstwo gnieźnieńskie zamienili Sławno i w ten sposób przeszło ono w ręce prywatne, co potwierdzają regestry poborowe czyli streszczenia dokumentów w układzie chronologicznym.

W 1697 roku Mikołaj Kamieński wybudował szpital dla 12 ubogich (miejsce - dom jest do dziś). W XVIII wieku Sławno wymieniane było jako miast. Podobno w 1703 roku przybył do Sławna kat z Gniezna, który za swe usługi pobierał opłatę 24 zł polskie. W tym zasie należało ono do kasztelana gnieźnieńskiego Aleksandra Łubieńskiego, który wybudował na miejscu pierwszego kościoła parafialnego nowy, drewniany w 1764 roku. Trzynaście lat później, w 1777 roku bracia Mikołaj i Teodor Węsierscy dobudowali do niego istniejącą do dziś murowaną kaplicę pod wezwaniem świętego Jana Nepomucyna.

Parafia liczyła wówczas 2.102 dusze, a w jej skład wchodziły następujące wioski: Berkowo, Brudzewko, Dziećmiarki, Głębokie, Głębockie Huby, Hieronimowo, Imiołki, Józefowo, Kamionek, Myszki, Popkowice, Skrzetuszewo, Sławno, Słępowo, Sroczyn, Tomaszewo, Ujazd, Węgorzewo, Węgorzewskie Holendry, Witakowice, Zakrzewo i Żylice. Za wsią znajduje się nasyp ziemny, zwany okopem szwedzkim.

Do tematu wrócimy.

Karol Soberski

Informacje o historii Sławna zawarte w tekście pochodzą z:
- Kodeks Dyplomatyczny Wielkopolski nr 179, Poznań, 1877.
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom X, str. 788-789.
- Gniezno i okolice. Przewodnik, Wyd. 2, W. Łęcki, Wydawnictwo Sport i Turystyka, Warszawa 1991, str. 132.

Od autora: Dziękuję A. Frąckowiak i B. Krąkowskiemu za udostępnienie niektórych informacji wykorzystanych w tej publikacji