Ordo Romanus po dziesięciu wiekach powraca do Gniezna!
Dodane przez admin dnia Styczeń 25 2016 23:00:00
To będzie wydarzenie historyczne, jakiego w Gnieźnie nie było od wielu lat! Po dziesięciu wiekach nieobecności, do Gniezna powróci z Niemiec – na okres około półtora miesiąca – księga Ordo Romanus – Kodeks Matyldy. - Jest to księga którą księżna Matylda szwabska wręczała Mieszkowi II. Jest taka słynna ilustracja, którą na pewno większość pamięta, bo była ona w starych podręcznikach do historii. Mieszko II siedzący na tronie i Matylda wręczająca mu właśnie owe Ordo Romanum – mówi Michał Bogacki, dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie.
Treść rozszerzona
Dalej M. Bogacki podkreśla, że ta księga w niewyjaśnionych do dzisiaj okolicznościach wyjechała z Polski, krótko po tym, jak Mieszko II musiał z Polski uciekać. - I w tym roku będzie ona w Polsce po raz pierwszy od tych blisko tysiąca lat – zaznacza.

- Chcemy ją eksponować w naszym Muzeum od 13 kwietnia do początków czerwca. Ktoś zapyta dlaczego tak krótko? Odpowiadam, że ze względów konserwatorskich. Starych ksiąg, ich oryginałów nie można eksponować przez cały czas właśnie ze względów konserwatorskich. Ten papier w przypadku Ordo Romanum ma około tysiąca lat – mówi dyrektor Muzeum Początków Państwa Polskiego.

Jak mówi M. Bogacki, obecnie Kodeks Matyldy znajduje się w muzeum w Duesseldorfie, które to miasto jest właścicielem tego Kodeksu. - Nie było problemów z tym, by wypożyczyć ten Kodeks, a wszelkie dyskusje dotyczyły tylko warunków wypożyczenia. Koszt tego przedsięwzięcia to kwota ponad 20 tysięcy złotych i wbrew pozorom dla Muzeum to jest spory koszt – przyznaje M. Bogacki. - Staramy się pozyskać sponsorów, którzy nam to dofinansują, ponieważ w pierwotnym budżecie wystawy nie było to przewidziane. Gdy jednak taka możliwość się pojawiła to nie było co się nad tym zastanawiać – dodaje.

Dyrektor Bogacki wyjaśnia, że pomysł ściągnięcia do Polski Kodeksu narodził się wśród pracowników Muzeum, a dużo pozytywnych pomysłów podsunął prof. Leszek Wetesko z Instytutu Kultury Europejskiej UAM w Gnieźnie. - Wystawienie Ordo Romanus to będzie perła naszej wystawy i będzie jednym z najcenniejszych zabytków który w tym czasie będzie eksponowany w Polsce, poświęconych wydarzeniom związanym, może nie bezpośrednio z chrztem Polski, ale z tamtym okresem – podkreśla M. Bogacki. - Powtórzę jeszcze raz, to nie było tysiąc lat w Polsce. To można porównać do Dagome Iudex, które też miało przyjechać, choć Dagome Iudex jest bardziej znane – dodaje.

Nasz rozmówca podkreśla, że na wystawie z okazji 1050. rocznicy chrztu Polski, która będzie prezentowana od marca w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie, współorganizowanej z Muzeum Archidiecezji Gnieźnieńskiej i z Archiwum Archidiecezji Gnieźnieńskiej, będzie dosyć sporo eksponatów na co dzień niewidocznych dla zwiedzających. - Będzie to cała kolekcja zabytków właśnie z Archiwum i z Muzeum Archidiecezjalnego. Prócz tego będzie wiele innych... Ale nie chcę jeszcze wybiegać w przyszłość – mówi tajemniczo M. Bogacki. - Myślę, że za dwa tygodnie będę mógł już wszystko powiedzieć. Takim ciekawym elementem będą wszystkie kwestie edukacyjne z tym związane – dodaje.

Jak zapowiada M. Bogacki podczas wystawy zostanie bardzo mocno zaakcentowany walor edukacyjny tej wystawy i w tym celu będą się odbywały specjalne zajęcia. Ponadto – jak podkreśla dyrektor – wystawa ma też być obudowana o system indywidualnego przewodnika mobilnego tej wystawy, który jest wdrażany w Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie. - Wystawa będzie dostępna w naszym Muzeum do października tego roku – zaznacza M. Bogacki.

Kodeks Matyldy (Ordo Romanus) – średniowieczny pergaminowy kodeks zawierający łacińskie teksty, prezent księżnej lotaryńskiej Matyldy szwabskiej żony księcia Lotaryngii Górnej Fryderyka II, córki Hermanna II, księcia Szwabii z bocznej linii dynastii Konradynów) dla króla polskiego Mieszka II Lamberta. Został podarowany w drugiej ćwierci XI wieku (według Brygidy Kürbis mogło to się odbyć w latach 1025-1028, natomiast Gerard Labuda wskazuje na lata 1025-1027).

Podarunek został wykonany najprawdopodobniej w klasztorze benedyktynów w Sankt Gallen. Ma wymiary 21,5 na 16,5 cm i liczy 83 karty. Skórzana oprawa pochodzi z XIX wieku. Manuskrypt przechowywany jest jako depozyt miasta Düsseldorf w Universitäts und Landesbibliothek Düsseldorf.

Karol Soberski