Gdzie i kiedy odbył się Chrzest Polski?
Dodane przez admin dnia Luty 18 2016 21:15:00
Na to pytanie próbują od wielu lat na różne sposoby odpowiadać historycy, którzy badają ślady początków państwa polskiego. Często dochodzą oni do sprzecznych ze sobą wniosków, a dziś mówił o nich dr Janusz Górecki, który wygłosił prelekcję w Gnieźnie. Czy można wskazać, gdzie najprawdopodobniej odbył się Chrzest Polski?
Treść rozszerzona
Jak się okazuje najmniej kontrowersji wzbudza określenie dokładnej daty Chrztu Polski, za którą powszechnie uznaje się dzień 14 kwietnia, gdyż chrztów w tamtym czasie już od starożytności, a dokładnie mówiąc od IV wieku udzielano głównie w wielkim tygodniu. Dzień Wielkiej Soboty, czyli dzień szczególny w 1966 roku, kiedy najprawdopodobniej odbył się Chrzest Polski przypadł właśnie 14 kwietnia.

Znacznie więcej wątpliwości pojawia się w przypadku próby ustalenia miejsca, w którym doszło do tego historycznego dziś wydarzenia. - Długosz w swoim zapisie XV-wiecznym w dużej części konfabulowanym, bo on wiele wiadomości zmyślał i przeinaczał, ale opierał się na wcześniejszych źródłach. I bardzo dużą rolę przydawał Gnieznu, mówiąc w pewnym momencie, że to jest głowa Królestwa Polskiego – opowiada dr Janusz Górecki, starszy kustosz Muzeum Pierwszych Piastów na Lednicy, który w czwartkowy wieczór wygłosił prelekcję na ten temat w Starym Klasztorze ojców Franciszkanów w Gnieźnie. - Mediewiści wskazują również Poznań i ten jest szczególnie preferowany, wskazuje na niego także część archeologów. Są także rozważane możliwości chrztu na obcej ziemi, wskazuje się tutaj Pragę i Ratyzbonę. Do wyścigu staje również Ostrów Lednicki – wymienia naukowiec.

Dlaczego tak wielu fachowców uważa, ze chrzest miał miejsce w Poznaniu? - W 1952 roku podczas wielkich powojennych badań związanych z odbudową katedry prof. Kempiński i Krystyna Józefowicz, jego asystentka odkrywają pozostałości takiej wylewki wapiennej, uznając to za pozostałość po misie chrzcielnej. Kilka lat potem publikuje ona wielka pracę, w której te fakty umieszcza – przypomina J. Górecki. Inni historycy też stawiają na Poznań, ale z zupełnie innych powodów, gdyż tam ich zdaniem było pierwsze arcybiskupstwo, które miało swoją ogromną rangę. - A więc to najpewniej w tym ośrodku zdaniem historyków mógł być chrzest, potem powstaje pierwsza rezydencja, pierwsza katedra. Te argumenty przemawiają za Poznaniem – dodaje.

Jakie argumenty przytaczane są w przypadku Ostrowa Lednickiego? - W 1988 roku podczas takich badań weryfikacyjnych w tamtejszej kaplicy książęcej odkrywa się takie urządzenia i pojawia się nowa koncepcja, że może to Ostrów Lednicki. Oczywiście chrztu mógł udzielić tylko wysoki rangą urzędnik kościelny. Do tej ceremonii potrzebny byli rodzice chrzestni i z reguły w owym czasie tymi rodzicami chrzestnymi mogli być oczywiście ochrzczeni już władcy innych państw. Wiemy, że na terenie Cesarstwa Niemieckiego ci rodzice chrzestni przekazywali z okazji chrztu szczególne dary i one też mogą być pamiątką chrztu władcy i jeden z takich darów, jak przypuszczamy trafił na Ostów Lednicki – uważa prelegent.

Jakie są szanse na to, że kiedyś poznamy miejsce Chrztu Polski i nie będzie co do tego żadnych wątpliwości? Okazuje się, że jedno a prawie stuprocentową pewnością można wykluczyć. - Na pewno nie był to chrzest na obcej ziemi, bo one nie prowadziły nigdy do utrwalenia się chrześcijaństwa. Chrzest był zawsze na ziemi władcy i tym centrum państwa w tym przypadku jest Wielkopolska, a więc Ostrów Lednicki, Poznań, Gniezno, tego do końca nie rozstrzygniemy – podsumowuje J. Górecki.

Podczas wykładu dowiedzieć się można było także, jak wyglądał ceremoniarz chrztu i, że nie była to raczej forma zanurzania, tylko polanie głowy. Wraz z chrześcijaństwem pojawiły się też nowe kanony stylowe oraz odstąpienie od kremacji i rozpoczęcie zwyczaju pochówków szkieletowych. Wyznaczono nowy sposób mierzenia czasu i kalendarza. Samą christianizację natomiast można podzielić na trzy etapy, szczegóły czego przedstawiono na jednym ze slajdów.

Wojciech Orłowski