W „serca lubym ustroniu”, czyli o rezydencji Skórzewskich w Lubostroniu
Dodane przez admin dnia Listopad 26 2015 12:00:00
Są takie miejsca, które o każdej porze roku urzekają swym pięknem. Jednym z takich miejsc jest położony niespełna 7 km od Łabiszyna i niecałe 16 km od Żnina pałac w Lubostroniu. Dlatego zapraszam dzisiaj na wyprawę niezwykłą, wyprawę po jednej z rezydencji Skórzewskich, jak sami mawiali w tym „serca lubym ustroniu”.
Treść rozszerzona
„Sobie, przyjaźni i potomnym”
„SIBI, AMICIPIAE ET POSITERIS – sobie, przyjaźni i potomnym” tymi słowami pałac wita przybywających gości do Lubostronia. Napis znajduję się na frontonie gmachu. Jednak zanim wybudowano w tym miejscu pałac w stylu klasycystycznym była to wieś Piłatowo. Znajdował się tutaj folwark należący do dóbr łabiszyńskich. W 1764 roku kupił go generał wojsk koronnych Franciszek Skórzewski od ówczesnych właścicieli – Gembickich. Mijały lata i dopiero w 1795 roku na zlecenie Fryderyka (syna Franciszka), oczarowanego urokiem tego miejsca i okolicznymi malowniczymi krajobrazami, rozpoczęto budowę pałacu. Trwała ona do 1800 roku.

Warto jednak przyjrzeć się trochę bliżej budowie perły polskiego klasycyzmu. Franciszek Skórzewski to wielkie zadanie zlecił wybitnemu architektowi ówczesnych czasów Stanisławowi Zawadzkiemu. Wykonał on projekt wzorując się na pałacu Merliniego w Królikarni i na wzorach centralnych willi Palladia. Prace sztukatorskie przeprowadził znany rzeźbiarz Michał Ceptowicz. Prace malarskie wykonał profesor uniwersytetu wileńskiego Franciszek Smuglewicz wraz z bratem Antonim. To oni również są twórcami dekoracji Zamku Ujazdowskiego w Warszawie. Zdobiąca kopułę pałacu rzeźba Atlasa dźwigającego kulę ziemską została stworzona przez rzeźbiarza Władysława Marcinkowskiego. Zabudowania dworskie oraz ponad 40 hektarowy park w stylu angielskim okalający pałac zaprojektował wysoce ceniony ówczesny architekt ogrodów - Teichert. Obecnie na terenie parku znajdują się pomniki przyrody, ale można także spotkać dzikie zwierzęta. Aktem zakończenia budowy było nadanie wsi Piłatowo nowej nazwy – Lubostroń – od uproszczenia słów „sercu lube ustronie”.

Ostoja myśli patriotycznej i życia narodowego
Znaczący wpływ na wystrój pałacu miał ogromny patriotyzm rodu Skórzewskich. Pod kopułą pałacu znajduje się fryz figuralny przedstawiający antyczny pochód ofiarny, a poniżej w sali rotundowej cztery płaskorzeźby przedstawiające ważne wydarzenia: królową Jadwigę przyjmującą posłów krzyżackich w Inowrocławiu, zwycięstwo Wojsk Polskich nad Krzyżakami w bitwie pod Koronowem (1410 r.), króla Władysława Łokietka znajdującego Floriana Szarego na polu bitwy pod Płowcami (1331 r.), oraz Fryderyka II oglądającego plany regulacji budowy nowych śluz w Bydgoszczy. Z kolei podłogę zdobi posadzka misternie ułożona z różnokolorowego drewna, w środku której znajduję się wizerunek Orła i Pogoni.

Pałac w Lubostroniu szybko stał się miejscem spotkań. Przybywali tutaj ludzie nauki i sztuki tacy jak: Stefan Garczyński, Gustaw Zieliński, ks. Ignacy Polkowski, Erazm Rykaczewski, płk. Kazimierz Mielęcki, a także podobno sam Adam Mickiewicz. Goszczono tutaj również przedstawicieli rodów arystokratycznych, a warto wymienić chociażby następujących: Radziwiłłowie, Czartoryscy, Czetwerńscy, Lubomirscy, Braniccy, Talleyrand-Perigord'dowie. Jednak przede wszystkim majątek pełnił funkcję ostoi myśli patriotycznej i życia narodowego.

Ciekawostką jest fakt, że Skórzewscy na terenie swojego majątku posługiwali się własną walutą, tzw. pieniądzem dominalnym. Używano go do rozliczeń wewnętrznych właściciela z zatrudnionymi robotnikami rolnymi na terenie folwarków.

Dzieje pałacu
Jak w przypadku większości polskich pałaców i dworów również i dzieje pałacu w Lubostroniu nie były łatwe. Podczas II wojny światowej został zniszczony i obrabowany, a kolejne lata nie były pod tym względem lepsze. Rezydencja odzyskała swoją świetność dopiero po 1992 roku. Obecnie do zwiedzania oddane jest wnętrze prezentujące wystrój salonów pałacowych. Pałac otaczają również zabudowania dworskie z XVIII w.: oficyna (przeznaczona obecnie na cele hotelowe), a także stajnie i wozownia (dziś pełniące role restauracji).

Pałac w Lubostroniu stanowi również centrum kulturotwórcze, artystyczne, a nawet naukowe. Odbywa się tutaj wiele koncertów i imprez takich jak czterodniowy festiwal „Muzyka w świetle księżyca”, odbywające się przez cały rok „Koncerty Pałacowe”, a także czerwcowy „Konkurs pojazdów konnych”.

Zachęcam wszystkich bardzo serdecznie do odwiedzenia pałacu w Lubostroniu. Bez względu na porę roku. Gwarantuję miłość od pierwszego wejrzenia, która sprawi, że będziecie tu wracać zimą, wiosną, latem i jesienią by na nowo odkrywać żywe świadectwo przeszłości i stylowy charakter tego jakże urokliwego miejsca, stanowiącego cenny dorobek narodowy.

Joanna Kaźmierczak
Fot. Paweł Kostusiak