„Architektura sakralna w początkach Państwa Polskiego”
Dodane przez admin dnia Listopad 26 2015 08:00:00
W Muzeum Początków Państwa Polskiego trwa od wczoraj konferencja naukowa „Architektura sakralna w początkach Państwa Polskiego (X – XIII wieku)”. Tematyka spotkania podporządkowana jest 1050. rocznicy Chrztu Polski. Obrady z udziałem wybitnych specjalistów z historii i architektury średniowiecza z całej Polski potrwają do jutra, a ich owocem będzie wydanie publikacji zawierającej rozszerzone wystąpienia wszystkich prelegentów.
Treść rozszerzona
Rozpoczynające się w środę obrady były już czwartym spotkaniem polskich naukowców odbywających się cyklicznie od 2003 roku. Są to konferencje naukowe, specjalistyczne, z założenia poświęcone badaniom architektury średniowiecznej w Polsce, zarówno sakralnej, jak i świeckiej. Tegoroczna tematyka jest z zakresu architektury sakralnej ze względu na obchody 1050 rocznicy Chrztu Polski. - Nasze doświadczenia z konferencjami na temat architektury średniowiecznej, wynikają z faktu, że Muzeum Początków Państwa Polskiego w Gnieźnie było zainteresowane i prowadziło badania nad architekturą Katedry Gnieźnieńskiej. To był impuls do tego, by zająć się szerzej architekturą w pierwszych wiekach istnienia kościoła i państwa w Polsce. Te doświadczenia owocują dwustronnie – z jednej strony my ubogacamy się wiedzą naszych kolegów z innych ośrodków badawczych, a z kolei oni poznają najnowsze ustalenia dotyczące Gniezna. Ma to ogromne znaczenie, jako że ranga gnieźnieńskich budowli jest pierwszorzędna i znacząca w naszej historii –– mówi Tomasz Janiak z MPPP w Gnieźnie, sekretarz naukowo-organizacyjny konferencji.

Oficjalnego otwarcia konferencji dokonał Michał Bogacki, dyrektor Muzeum w Gnieźnie, który zauważył, że swoją tematyką, konferencja wpisuje się w, już wspomniane, przyszłoroczne obchody 1050 rocznicy Chrztu Polski. Wyraził również wdzięczność wobec władz naszego miasta, dziękując prezydentowi Gniezna Tomaszowi Budaszowi. Dalej wyraził radość z faktu, że konferencja ta odbywa się w murach MPPP. Na koniec życzył uczestnikom owocnych obrad, wyrażając nadzieję, iż ich zwieńczeniem będzie pokonferencyjna publikacja.

Następnie przybyłych gości powitał Tomasz Janiak, sekretarz naukowo-organizacyjny konferencji, który przypomniał, że konferencje gnieźnieńskie mają długą, bo sięgającą 2003 roku historię.

Po krótkim wstępie inauguracyjnym otwarta została pierwsza część konferencji pod nazwą „Ku początkom”, której przewodniczyła dr hab. Teresa Rodzińska-Chorąży z Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Pierwszym referatem w tej części był „Familia ecclesiae na grodzie krakowskim i praskim” przygotowanym przez prof. dr hab. Zbigniewa Panowskiego z Rzeszowa oraz dr Janusza Firleta z Krakowa. Z racji nieobecności pierwszego z wymienionych osób, referat przedstawił dr J. Firlet.

Tematyka wystąpienia oscylowała wokół kościołów odkrytych na wzgórzu Wawelskim i na Wzgórzu Praskim. Porównanie tychże obiektów pozwala przypuszczać, iż prawdopodobnie mamy do czynienia z rodziną kościołów ecclesiae (familia ecclesiae). Oznacza to, że wspomniane kościoły były ze sobą powiązane liturgicznie – procesje w pewnych okresach świątecznych prowadziły wiernych od jednego kościoła do drugiego i w ten sposób były one ze sobą powiązane. Z takim faktem mamy do czynienia tylko w najważniejszych ośrodkach biskupich i arcybiskupich, co świadczy o randze Krakowa. Dodatkowo porównując się z Pragą, która była wówczas jednym z najważniejszych ośrodków w tej części Europy, jednocześnie podnosimy walor i znaczenie Krakowa.

Drugi natomiast referat dr Andrzeja Kuklińskiego z Krakowa – „Murowana brama na Wawelu – fakt czy hipoteza?” dotyczył przypadkowego odkrycia nkolejnej wczesnośredniowiecznej bramy murowanej, która prowadziła do wnętrza grodu wawelskiego. Na pierwszy rzut oka wydawałoby się, iż odniesienie do tej bramy nie dotyczy tematyki konferencji, ale jak twierdzi T. Janiak: – Jest to złudne twierdzenie, dlatego że w badaniach tzw. przestrzeni liturgicznej grodu, bardzo ważne jest nie tylko rozmieszczenie budowli sakralnych, ale również ciągów komunikacyjnych, w tym położenie bram wjazdowych, które do dziś stopniowo odkrywamy. Referat A. Kuklińskiego był tego dowodem, gdyż przedstawiał najświeższe odkrycie. Temat ten dotychczas nie był opublikowany, jest bliżej w środowisku naukowym nieznany. – To kolejny element układanki tworzącej gród wawelski i jesteśmy wdzięczni referentowi za to, iż zgodził się dziś wystąpić z najświeższymi danymi na temat tegoż odkrycia – mówi T. Janiak.

Tematyka wystąpień na konferencji oscylowała wokół problemów i odkryć związanych z sakralną architekturą w okresie wczesnego średniowiecza. Jest to okres, w którym nie rozdzielano tego co sakralne od tego co świeckie – obie sfery nieustająco się przenikały. Celem konferencji naukowej była wymiana najświeższych wyników badań w tym zakresie. Dodatkowo spełni ona swoje zadanie, gdy uda się wydać zbiorową monografię naukową wygłoszonych referatów.

Konferencje naukowe to jednak nie tylko wygłaszanie referatów czy dyskusja w wąskim niekiedy gronie specjalistów. Jest to również forma skutecznej promocji naszego miasta i jego historii. Gniezno bowiem pojawia się w przestrzeni naukowej dyskusji.

Szczegółowy program trzydniowej konferencji znajduje się na stronie www.mppp.pl

Sona Ishkhanyan