„Sekrety pałacu w Grochowiskach Szlacheckich”
Dodane przez admin dnia Wrzesień 08 2015 22:00:00
Po wakacyjnej przerwie powróciliśmy do odkrywania skarbów i tajemnic dworów, pałaców oraz świątyń naszego regionu. Tym razem – po tegorocznym zwiedzaniu Zakrzewa, Łopienna, Mielna i Niechanowa – trafiliśmy do przepięknego dworu w Grochowiskach Szlacheckich w gminie Rogowo.
Treść rozszerzona
W związku z niesłabnącym zainteresowaniem dworami i pałacami z XIX i XX wieku w naszym regionie, zaprosiliśmy do odkrywania piękna kolejnego historycznego obiektu. - Tym razem po raz pierwszy był to dwór poza powiatem gnieźnieńskim, dwór w Grochowiskach Szlacheckich w gminie Rogowo w powiecie żnińskim – mówi Karol Soberski, pomysłodawca i organizator zwiedzania pałaców i dworów.


Pałac w Grochowiskach Szlacheckich znajdujący się w gminie Rogowo, 2 km od trasy Poznań - Bydgoszcz, w kierunku na Gąsawę, przywitał uczestników w sobotę, 5 września, piękną, słoneczną pogodą. Na zwiedzanie przybyli turyści m.in. z Gniezna, Żnina, Goślinowa, Mielna, Mieleszyna, Kłecka, Poznania, Kołdrąbia, Witkowa a nawet z Warszawy! Łącznie było 40 osób.

Trochę historii
Po raz pierwszy nazwa wsi została wymieniona w 1136 r. w bulli Innocentego II jako własność arcybiskupów gnieźnieńskich. Przez wiele lat wieś była własnością Kościoła. Najazd krzyżacki w 1331 r. spustoszył okolice Rogowa i prawdopodobnie spowodował też zniszczenie wsi. W tym czasie doszło do jej podziału na dwie części – jedna pozostała własnością kościelną, druga przeszła w ręce szlacheckie. Wiadomo, że w XV w. stanowiła własność Porajów. Od początku XVII w. majątek znalazł się w posiadaniu rodziny Korytowskich i przechodził prawem dziedziczenia „z generacyi na generacyą” aż do okresu międzywojennego.


Najbardziej okazałą budowlą w Grochowiskach jest zespół pałacowo-parkowy, którego korzenie sięgają XVII w. Najstarszy zachowany opis dworu pochodzi z roku 1750. Podaje on, że był tam wówczas „Drewniany dwór dosyć okazały, z izbą stołową o trzech oknach, z której prowadziło wejście do komory, za którą znajdowała się spiżarnia. Posiadała ona połączenie z sionką, z której można było dostać się do małego pokoiku. Dwór posiadał kaplicę z przenośnym ołtarzem o trzech obrazach”.

Około 1780 r. Teofila Korytowska w miejsce starego dworu postawiła nowy, murowany budynek rezydencji w stylu klasycystycznym. Powstał on częściowo na starym podpiwniczeniu, lecz został znacznie powiększony. Zbudowany był na rzucie prostokąta, z elewacją frontową zorientowaną na południe. Środkowa jej partia, nieznacznie zryzalitowana, została poprzedzona portykiem z czterema kolumnami toskańskimi. Kolumny te podtrzymują trójkątny przyczółek, w którym umieszczono kartusz – głowę Murzyna herb rodu „Mohra” - Korytowskich.

Pod koniec XIX w. dwór ponownie przebudowano i powiększono, dodając dwa ryzality po obu stronach tylnej elewacji. Z przebudową dworu związane były też zmiany w układzie przestrzennym parku.

Obecnie pałac jest własnością prywatną. W skład kompleksu wchodzi pałac, podwórze oraz zadbany park krajobrazowy o powierzchni ok. 4 ha. W ostatnich latach dokonano kompleksowego odnowienia pałacu i dobudowano oranżerię od strony północnej. Udostępniono również zabytkowe piwnice o pięknych, ceglanych sklepieniach. Zmieniła się też funkcja rezydencji - obecnie w pałacu w Grochowiskach Szlacheckich mieści się hotel i restauracja.

Historia, architektura, zagadki...
Hasło zwiedzania tego pięknego pałacu brzmiało: „Sekrety pałacu w Grochowiskach Szlacheckich” Dlaczego taki tytuł? - Do przybycia do Grochowisk Szlacheckich zaprosiliśmy osoby chcące poznać nieznane historie związane z pałacem, jak i osoby chcące poznać historię samego pałacu, zobaczyć jego niezwykłą architekturę, w tym piękne sklepienia pałacowych piwnic oraz poznać dzieje przebudowy i odbudowy tego obiektu – podkreśla K. Soberski.

Zwiedzanie rozpoczęło się przy bramie pałacowej, gdzie o historii miejscowości i pałacu opowiadał Karol Soberski. Następnie po przejściu pod pałac K. Soberski przybliżył architekturę tej budowli. Z kolei po wejściu do wnętrza pałacu o jego odbudowie, wyposażeniu i historii opowiedzieli obecni właścicieli – państwo Ewa i Andrzej Janiec. Pokazali piękne sale na parterze i piętrze oraz magiczne pałacowe piwnice. W dalszej kolejności przyszedł czas na park, o którym opowiadał K. Soberski. W parku nie zabrakło „poszukiwania skarbów”.

Na zakończenie wszyscy powrócili do pałacu, gdzie czekał słodki poczęstunek oraz losowanie upominków wśród uczestników wyprawy. Nagrody na to zwiedzanie ufundowali: Starostwo Powiatowe w Gnieźnie, Nadleśnictwo Gniezno, Wójt Gminy Rogowo, Wójt Gminy Kiszkowo, Wójt Gminy Niechanowo i Lokalna Grupa Działania Stowarzyszenie Światowid.

(as)